Erzurum Rehberlik ve Arastirma Merkezi Müdürlügü

Site İçi Arama

Erzurum Rehberlik ve Arastirma Merkezi Müdürlügü Erzurum Rehberlik ve Arastirma Merkezi Müdürlügü - ESKİ ERZURUM EVLERİ

ESKİ ERZURUM EVLERİ

ESKİ ERZURUM EVLERİ

Erzurum evlerindeki yapı sanatı kuşaktan kuşağa gelişerek sürdürülmüştür. Evlerin iklim koşullarının olumsuzluklarına göre biçimlenişi bu yöre mimarlığına ayrı bir özellik kazandırmıştır. Büyük boyutlu olan evler kalın kesme taş duvarlarla inşa edilirken belli aralıklarla yatay ahşap hatıllarla birbirine bağlanmıştır. Bu uygulama ağır taş yapımının deprem yüklerini karşılayabilmesi için yapılmıştır.

Yapılarda çeşitli taş cinsleri uygulanmıştır. Bunlardan koyu renkli bazalt türü Karataş temellerde ve su basmalarında, hafif kalker cinsi olan boztaş ise binanın dış yüzeylerini oluşturan duvarlarda kullanılmaktaydı. Kırmızı ve pembeye çalan kamber taşına bazı varlıklı ailelerin evlerinde rastlanmaktadır.
Ara duvarlarda tuğla malzemelerden yararlanılmıştır. Ancak taş ve ahşap kadar kullanım alanı yoktur. Ahşap ise taştan sonra en çok kullanılan yapı malzemesidir. Söğüt, kavak ve çam türlerinden başka ağaç cinslerine pek rastlanılmaz. Çıralı çam dayanıklı olduğundan taşıyıcı kirişlemelerde, pencere ve kapılarda, taş duvar içindeki ahşap hatıllarda kullanılmıştır.
Taş duvarlar pencere ve kapı yanları dahil köşelerde kesme, orta kısımlarda ise moloz yığma sistemiyle inşa edilmişti. Bu genel uygulama dışında ayrıca zengin evlerinde tüm yüzeylerin kesme taşla oluşturulduğu örnekler vardır. İç duvarlar tuğlayla örüldüğünden bağlayıcı olarak kireç harç kullanılır. Bağdadi sistemle ara bölmeler yapıldığında ise iki bağdadi çıtaları arasında izolasyonu sağlamak üzere ot ya da saman doldurulur.

Damları genellikle düz olarak kurulur. Bu tür damlar oda ve avlu üstündeki örtü için uygulanır. Tandırevi üstü örtülürken, çatıda kare biçiminde bırakılan boşluk üzerine diyogenal bindirmelerle üst üste daralarak yerleştirilen ahşap kirişler yükseldikçe daralarak bir sekizgen piramit oluşturur. Bu örtü Erzurum evlerine özgü bir detaylamadır. Bir de Pasin örtü denen ve alınların örtülmesinde kullanılan iki yana eğimli basit bir örtü sistemi vardır. Bu örtülerin tümünde geçerli olmak üzere önce kirişleme üzerine söğüt dalları, sonra bunun üzerine toprak serilerek çatı tamamlanmış olur.

Erzurum evlerinin cephelerinde en önemli öğe ise çıkmalarıdır. Bazı örneklerde zemin kata tavan olan üst kat döşemesi, 40 ile 90 santimetre kadar dışarıya taşırarak verev çıkmalar yapılmıştır. Diğer bazı örneklerde ise tüm kat değil odaların bazıları sokağa taşırılmıştır.
Plan şemasındaki Erzurum evi karakterini zemin kattaki avluya Tandırevi çözümleri belirler. Giriş kapısından içeri geçildiğinde önce avluya ulaşılır. Buradan yandaki mekanlara, tandır evine ve üst katta divanhaneye geçilir.
Tandır evinin plan şeması kare, dikdörtgen ya da uzun
dikdörtgen olabilir.

Bu sonuncu tandır evinin arkada olduğu durumlarda meydana gelir.
Tandırevi, oturma, dinlenme, yemek yeme gerekirse yatma gibi işlevlerin sürdürüldüğü çok amaçlı kullanılan bir mekandır. En küçükleri 5x6 metre boyutlarında olan bu mekanın genellikle kare ya da kareye yakın dikdörtgen olması, üzerine oluşturulacak kırlangıç çatı için kolaylık sağlamaktadır.
Odalar, dolap, sedir ve ocaklarıyla Anadolu'nun diğer yörelerindeki ilkelerin geçerli olduğu mekanlardır.
Sofa ise karasal iklimin oldukça küçülmüş ve işlevinin önemli bir bölümünü yitirmiş yalnızca geçit mekanı haline dönüşmüştür. Sofadaki günlük yaşamla ilgili işlev tandır evinde sürdürülmektedir.

Yapı Malzemesi

Erzurum evlerinin ana özelliklerini belirleyen önemli bir etkende yapı malzemesidir. Ana yapı malzemesi taş,ahşap,toprak,tuğla ve maden olarak ele alınır.

1 - Taş : Köşe ve cephelerde yontu taş,diğer kısımlarda moloz taş duvarlar kullanılmıştır. Karataş, Boztaş ve Kamber taşı gibi türleri vardır. Karataş, Hasankale civarından ve Nene hatun (Sivişli) Köyü; Boztaş, Ağzı açık tabya ve Ağveren Köyü; Kamber taşı ise aynı adlı köyün ocaklarından temin edilmiştir.

2 - Ahşap : Erzurum evlerinde taştan sonra en çok kullanılan yapı elemanıdır. Duvarları bağlayan hatıllar,toprak örtüyü taşıyan kirişler,döşeme ,tavan ve bütün doğramalar ahşap olarak yapılmıştır. Çam,kavak ve söğüt en çok kullanılan ağaç çeşitleridir. Saz ve kamış da damın örtülmesinde yardımcı malzeme olarak kullanılmıştır.

3 - Toprak : Erzurum evlerinin ana örtü malzemesi,taş duvarların bağlayıcı elemanıdır. Toprak malzeme şehir çevresinden tabyalardan kolaylıkla temin edilirdi.

4 - Tuğla : Toprak elverişli olduğu için yapılan tuğlalar kalitelidir. Tuğla, ara bölmelerde 1.katın cephesinde ve baca yapımında kullanılmıştır.

5 - Maden : Sıcak demir işleri olarak kullanılmıştır. Kapı ve pencere menteşeleri,kuşakları,çiviler,pencere parmakları,kapı tokmakları demirden yapılmıştır. Bronz döküm kapı tokmakları da kullanılmıştır.

< Önceki		Sonraki >

[ Geri ]

DUYURULAR

Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) örnekleri ve hazırlanma aşamaları için >>tıklayınız<<

2008 ÖSS İl Değerlendirme Formu için >>tıklayınız<<

Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü sanal ortamda hizmet vermeye başlamıştır. Konu ile ilgili onay için >>tıklayınız<<

Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü'ne yapılacak olan resmi yazışmalar için İl makamından alınan onay için >>tıklayınız<<

Eğitsel Tanılama ve Değerlendirme başvurusu için gerekli evraklar için >>tıklayınız<<

(05-09/01/2009 ) tarihleri arasında incelemesi yapılacak olan öğrenci listesi için >>tıklayınız<<

2008-2009 Öğretim Yılı İlköğretim Okulları Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yıllık Çerçeve Programı İçin >>tıklayınız<<

2008-2009 Öğretim Yılı Ortaöğretim Okulları Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yıllık Çerçeve Programı İçin >>tıklayınız<<

İlköğretim etkinlikleri için >>tıklayınız<<

Ortaöğretim etkinlikleri için >>tıklayınız<<

Özel Eğitim İle ilgili tereddüte düşülen konular, yargı kararları, görüşler ve ilgili mevzuat hükümleri için Ana sayfanın >>İndir<< menüsünden yararlanabilirsiniz.

2007-2008 Eğitim-Öğretim yılında eğitim ortamlarında şiddetin önlenmesi ve azaltılması strateji ve eylem planı doğrultusunda yapılan faaliyetlere ilişkin yıl sonu değerlendirme raporu için >>tıklayınız<<

2007-2008 eğitim-öğretim yılında okullarda güvenli ortamın sağlanmasına yönelik koruyucu ve önleyici tedbirlerin arttırılmasına ilişkin yıl sonu değerlendirme raporu için >>tıklayınız<<

GÜNÜN SÖZÜ

Söylediklerini Kabul Etmeyebilirim;
Ama Söyleme Hakkını Ölünceye Kadar Desteklerim.
VOLTAİRE

İstatistikler

Bugün	71
Dün	288
Bu hafta	622
Bu ay	1212
Toplam	55845

Site İçi Arama

Ana Menü

Erzurum RAM

Universiade Erzurum 2011

Önemli Linkler

İşlemleriniz İçin

DUYURULAR

GÜNÜN SÖZÜ

İstatistikler