ÇALMA (HIRSIZLIK)
Çalma, kendisine ait olmayan bir nesneyi (eşyayı) sahibinden habersiz, izinsiz alıp, ona sahip olmaktır. Okul öncesi ve okul dönemi çocuklarında görülen bu davranış, ailenin ve çevrenin çocuğa sahiplenme ve mülkiyet edinme ile ilgili haklara gerekli ve yeterli bir şekilde alışkanlıkları ve bilgileri vermemesinden kaynaklanmaktadır. Anne ve baba olarak her yaş döneminin genel özelliklerini bilmemiz gerekmektedir. Zira 2 yaşındaki bir çocukta mülkiyet edinme hakkı bilinmediği için bunun bu davranışı çalma davranışı olarak kabul edilmemelidir.
6-7 yaşına kadar çocuğun bu çeşit eylemleri çalma anlamında kabul edilmemelidir. Çünkü mülkiyet hissi gerçek anlamda 7-8 yaşından sonra gelişecektir. Oyun çağındaki küçük çocuk, birçok oyuncağın kendisine ait olup olmadığını bilmekle beraber, değeri hakkında bir fikri yoktur.
Nedenleri
Anne ve babanın çocuğun mülkiyet haklarına saygı ve sahiplenmesi anlamında gerekli bilginin verilmemesi ve bu durumun davranış yoluyla gösterilmemesi, çocukları çalma davranışına yönlendirmektedir. Fiziksel ihtiyaçlarının ve özel ihtiyaçlarının yeterince karşılanmamış olması, sevgi ve ilgi eksikliğinden dolayı çocuğun dikkat çekme isteği, kendini yaştaş (akran) gruplarına göre yetersiz görmesi çocuğun bu davranışı sergilemesine neden olan etmenlerdir.
Özdeşim kurduğu inanlara benzeme ve kötü örnek seçmesi, çevresi itibariyle kendi varlığının kabulü olarak yorumlaması, yeni doğan çocuğa kıskançlığın ve öfkenin dışavurumu, intikam alma gibi duygusunun göstergesi de olmaktadır.
Verilecek Rehberlik Hizmetleri
Çalma davranışın birden fazla boyutu vardır. İlk olarak ihtiyacı olduğun çalar, aç olduğu için arkadaşının simidini çalar, kalemi olmadığı için kalem çalar, ikincisi de çocuğun hiçbir ihtiyacı yokken çalma davranışıdır. Bu durumda psikolojik yönden doyumsuzluğunu gidermeye çalışır. Öncelikli olarak çalma davranışını gösteren çocuğun ihtiyaçlarının karşılanması ve aile içinde gerekli sevgi ve saygının verilerek, kendisinin sevildiğini, sayıldığını ve değer verildiği olgusunun çocuk tarafından benimsenmesi gerekmektedir.
Aileye ve eğitimcilere öneriler ;
ü Aşırı disiplinli, kıyaslamacı tutumlu, paraya değer veren cimrilik konularında tutarlı olup, öncelikle kendilerinin bu davranışları sergileyerek, çocuğa kötü örnek olmamaları,
ü Ödünç alıp verme ile başkalarının malını alma davranışı arasındaki farkı öğretmeleri,
ü Çocuğun her türlü ihtiyacını karşılamaları,
ü Çocuğa dürüstlük, başkalarının mallarına saygılı olma gibi değerleri öğretmeli,
ü İletişimleri çocukları yargılayıcı değil, onu dinleyen , ona değer veren bir tarzda iletişim kurmaları,
ü Etrafta çocuğun dikkatini çeken küçük eşyalar, bozuk madeni paralar bulundurulmamalı,
ü Sahiplenme veya mülkiyet hakkı olarak çocuğa ait bazı eşyaların olması, gerekliliğidir.
Hakan KIRBAŞ
Psikolojik Danışman
KAYNAKÇA
Aydoğmuş,K.Ana- Baba Okulu,Remzi Kitabevi,İstanbul,1993
|