T.C.
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI
Personel Genel Müdürlüğü
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TAŞRA TEŞKİLATI
TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA PROJESİ
KILAVUZU
ANKARA - 2002
ÖNSÖZ
Bakanlığımız merkez teşkilatında Toplam Kalite Yönetimi (TKY) çalışmaları bir proje çerçevesinde Kasım 1999’dan beri sürdürülmektedir. TKY uygulamalarının asıl hedefi okulda ve sınıfta kaliteyi yakalamaktır. Bu gerçekten hareketle taşra teşkilatına yönelik olarak, 2001 yılında hazırlanan MEB Taşra Teşkilatı Toplam Kalite Yönetimi Uygulama Projesi yürürlüğe konmuştur. Bu proje çerçevesinde TKY İl formatörleri yetiştirilerek kalite konusunda bilgilendirme çalışmaları taşra teşkilatında da sürdürülmektedir.
“İhtiyaca uygun olma ve memnuniyeti sağlama” şeklinde tanımlanabilecek kalite, günümüzde ürün ve hizmetler için vazgeçilmez unsur haline gelmiştir. Kaliteye ulaşmanın yolu ise eğitilmiş nitelikli çalışandan geçmektedir. Bu anlamda kalitenin arka planında (birey ve kurum için) yetkinlik bulunmaktadır. Bu yetkinliğin artırılması çalışmalarında bireysel ve kurumsal anlamda performansın objektif olarak ölçülmesi ilk adımı oluşturur.
Kurumsal performansın ölçümünde kullanılan araçlardan biri Avrupa Kalite Yönetimi Vakfınca geliştirilen “Mükemmellik Modeli”dir. Bakanlığımızda Toplam Kalite Yönetimi uygulamaları çerçevesinde bu model kullanılmaktadır. Modelin uygulama sürecinde yapılacak özdeğerlendirme çalışmaları kurumsal yetkinlik düzeyini ortaya koymaktadır. Özdeğerlendirme sonucu ortaya çıkan “İyileştirmeye Açık Alanların” iyileştirilmesi ile bu yetkinlik düzeyi daha iyi noktalara taşınacaktır.
Bu kılavuz “Mükemmellik Modelinin” ve özdeğerlendirme sürecinin daha iyi anlaşılması ve uygulanması amacıyla hazırlanmıştır. Kılavuz üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kurumların planlı olarak istendik geleceğe ulaşmalarını sağlayacak “Stratejik Planlama” konusu açıklanmıştır. İkinci bölümde, TKY anlayışında önemli bir yeri olan katılım, takım çalışması ve öneri sistemlerini kapsayan “Problem Çözme Ekipleri” konusu yer almaktadır. Son bölümde ise özdeğerlendirme süreci ve “Mükemmellik Modeli”nin eğitim kurumlarına uyarlanmış kriter ve göstergeleri yer almaktadır.
Kılavuz, Bakanlığımızın ilgili birimlerinden (eğitim-öğretim), okul yöneticisi ve TKY il formatörlerinden alınan görüşlerle zenginleştirilerek hazırlanmıştır.
Okul/kurumlarda TKY uygulamalarının daha sağlıklı olarak yürütülmesinde önemli bir eksikliği giderecek olan “Kılavuz”u hazırlayan Genel Müdürlüğümüz personeline teşekkür ediyor, kılavuzun özellikle taşra teşkilatında eğitim yöneticilerine ve eğitim camiasına faydalı olmasını diliyoruz.
Kalite yolculuğunda başarı dileklerimizle...
Personel Genel Müdürlüğü
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA YÖNERGESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Yönergenin amacı, Millî Eğitim Bakanlığı merkez, taşra ve yurt dışı teşkilâtı ile bağlı okul ve kurumlarda yürütülen faaliyetlerin “toplam kalite yönetimi” anlayışıyla gerçekleştirilmesine ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönerge, Millî Eğitim Bakanlığı merkez, taşra ve yurt dışı teşkilâtı ile bağlı okul ve kurumlarda yürütülen faaliyetlerin toplam kalite yönetimi anlayışıyla gerçekleştirilmesine ilişkin esas ve usulleri kapsar.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönerge, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ile 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönergede geçen:
a) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,
b) Bakan: Millî Eğitim Bakanını,
c) Birim: Millî Eğitim Bakanlığı merkez, taşra ve yurt dışı teşkilâtı ile bağlı okul ve kurumlardan toplam kalite yönetimi uygulamasına alınacak her bir organizasyonu,
d) Proje: Toplam kalite yönetiminin uygulama süreci ve stratejilerini belirlemek üzere Yönetimi Değerlendirme ve Geliştirme Dairesi ile ilgili birimlerin birlikte hazırladıkları toplam kalite yönetimi uygulama projesini
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel İlkeler
Toplam Kalite Yönetimi Uygulamasıyla İlgili Temel İlkeler
Madde 5- Toplam kalite yönetimi uygulama yönergesiyle ilgili faaliyetler aşağıda belirtilen temel ilkeler çerçevesinde yürütülür.
a) Toplam kalite yönetimi uygulamaları bir plân ve proje dahilinde gerçekleştirilir.
b) Eğitim hizmetlerinden yararlananların memnuniyetini sağlayacak önlemler alınır.
c) Toplam kalite yönetimi uygulamalarının her aşamasında ilgili tarafların gönül ve beyin gücüyle katılımı sağlanarak, ekip çalışması ön plânda tutulur.
d) Toplam kalite yönetimi uygulamaları çerçevesinde kaynaklar etkili ve verimli kullanılır.
e) Toplam kalite yönetimi uygulamalarında ölçülemeyen hizmet geliştirilemez anlayışından hareketle hedeflere ulaşma düzeyi sürekli ölçülür.
f) Sistem sürekli sorgulanarak geliştirilir ve iyileştirilir.
g) Eğitim yönetiminde personelin sürekli eğitimi kurumsallaştırılarak niteliği yükseltilir ve hizmet sunumunda mükemmelin yakalanması sağlanır.
h) Personelin tüm potansiyelini kullanabileceği çalışma ortamı sağlanır.
ı) Çağın ve çevrenin sürekli değişimi göz önünde bulundurularak, öğrenen birey öğrenen organizasyon anlayışı plânlı bir şekilde kurumsallaştırılır.
j) Çalışanlara problemin bir parçası olmak yerine, çözümün bir parçası olunması anlayışı benimsetilir.
k) Hizmetlerin sunumunda iş görenlere kalitenin geliştirilmesinin bütün personelin işi olduğu anlayış ve yaklaşımı benimsetilir.
l) Gelişmenin değişmeyle mümkün olacağının herkes tarafından bilinmesi sağlanır.
m) Kurumsal ve bireysel amaçlar arasında denge sağlanarak çalışanların iş doyumu göz önünde bulundurulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygulama
Toplam Kalite Yönetimi Uygulamaları
Madde 6- Toplam kalite yönetimi uygulamaları, uygulamada yer alacak birimlerle iş birliği yapılarak Yönetimi Değerlendirme ve Geliştirme Dairesi tarafından hazırlanacak ve Bakan onayından sonra uygulamaya konulacak projeye göre yürütülür.
Proje Hazırlığı
Madde 7- Toplam kalite yönetimi uygulamalarında yer alacak birimlerle iş birliği yapılarak Yönetimi Değerlendirme ve Geliştirme Dairesi tarafından hazırlanacak toplam kalite yönetimi uygulama projesinde:
a) Gerekçe,
b) Amaç,
c) Kapsam,
d) İlkeler,
e) Fayda ve riskler,
f) İş ve işlemler,
g) Uygulama birimleri,
h) Uygulama plânı,
i) Proje yönetimi,
j) Birimlerin görev, yetki ve sorumlulukları,
k) Finansman,
l) Ölçme, değerlendirme ve raporlaştırma
ile ihtiyaç duyulan diğer hususlara yer verilir.
Kurul ve Ekiplerin Oluşturulması
Madde 8- Toplam kalite yönetimi uygulama projesi kapsamında kalite kurulu ve kalite geliştirme ekipleri oluşturulur.
Kalite Kurulu ve Görevleri
Madde 9- Kalite kurulu, birim amirinin başkanlığında, birimin konuyla ilgili kritik sorumluluklarını üstlenmiş, yeterli bilgi ve beceriye sahip en az beş kişiden oluşur. Bu kurul:
a) Toplam kalite yönetimi uygulama projesiyle ilgili koordinasyonu sağlar.
b) Kalite geliştirme ekibinin yöneticisini seçer.
c) Kalite geliştirme ekibinin çalışma esaslarını belirler.
d) Kalite geliştirme ekibinin yapacağı çalışmalara destek verir, kaynakları temin eder ve çalışma ortamını hazırlar.
e) Kalite geliştirme ekibinin vereceği mevcut durum analizine göre birimin stratejik plânını hazırlar.
f) Yapılan geliştirme faaliyetlerinin sonuçlarını değerlendirir.
Kalite Geliştirme Ekibi ve Görevleri
Madde 10- Toplam kalite yönetimi uygulama projesi sürecinde birim amirince seçilecek en az üç kişiden kalite geliştirme ekibi oluşturulur. Bu ekipte yer alacak personelin, birimde iş görenleri harekete geçirecek, katılımcı anlayışa sahip, iyi iletişim kurabilen nitelikte olmasına özen gösterilir.
Bu ekip, birimde yapılan iş ve işlemler ile üretilen hizmetlerin kalitesini geliştirmeye yönelik alınması gerekli önlemleri: Birim tarafından alınacak önlemlerle yapılacak iyileştirmeler, Bakan onayıyla yapılacak iyileştirmeler, yasa değişikliğiyle yapılacak iyileştirmeler olmak üzere üç grupta değerlendirir ve bu konuda kalite kurulunu bilgilendirir.
Ayrıca projenin uygulama sürecinde:
a) Gerekli gördüğü hususlara müdahale ederek geliştirilmesini sağlar.
b) Birimin geldiği noktaya ilişkin ara ve sonuç raporunu hazırlayarak kalite kuruluna sunar.
c) Birimin değerlendirilmesi neticesinde gerekli tedbirlerin alınması için kalite kuruluna önerilerde bulunur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
Madde 11- Bu Yönerge hükümleri, onay tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 12- Bu Yönerge hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.
|
AR-GE Birimi 
